Bir davada, davacı dava dilekçesinde dayandığı deliller arasında 'bilirkişi incelemesi'ni göstermiştir. Ön inceleme duruşmasında hakim, davacıya bilirkişi ücretini yatırması için HMK m. 140/5 uyarınca kesin süre verebilir mi?

Hayır, veremez. HMK m. 140/5, tarafların dilekçelerinde gösterdikleri 'belgeleri' sunmaları veya 'belgelerin' getirtilmesi için gerekli açıklamayı yapmaları ile ilgilidir. Bilirkişi incelemesi, bir 'belge' delili değildir; takdiri delillerdendir ve mahkemenin başvurup başvurmama konusunda takdir yetkisi vardır. Bilirkişiye başvurulup başvurulmayacağı, hangi konuda rapor alınacağı ve masrafının ne olacağı gibi hususlar, henüz ön inceleme aşamasında belli değildir. Bu karar, genellikle ön inceleme sonrası tahkikat aşamasında verilir. Dolayısıyla, mahkemenin henüz hangi konuda ve ne kadar ücret gerektireceği belli olmayan bir bilirkişi incelemesi için ön incelemede kesin süre vermesi usule aykırıdır. Bilirkişi deliline başvurulmasına karar verildikten sonra, bu kararla birlikte masrafın yatırılması için ayrıca süre verilir (HMK m. 280).