HMK m. 140/5 (eski hali), ön incelemede verilen kesin süreye rağmen delil sunmamanın sonucunun 'o delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılma' olduğunu belirtir. Bu sonuç ile HMK m. 145'teki 'sonradan delil gösterme yasağı' arasında nasıl bir ilişki vardır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #272373

Bu iki hüküm, delillerin ileri sürülme zamanını düzenleyen ve birbirini tamamlayan kurallardır. HMK m. 140/5, dilekçelerde 'dayanılmış' ancak henüz 'sunulmamış' delillerin ibrazı için son bir şans tanır. Bu şans kullanılmazsa, o delilden vazgeçilmiş sayılır. HMK m. 145 ise, daha genel bir kural olup, dilekçelerde hiç 'dayanılmamış' bir delilin, kural olarak sonradan (ön inceleme sonrası) ileri sürülemeyeceğini düzenler. Yani, m. 140/5 mevcut bir delil iddiasının ispatı için son bir adımdır; m. 145 ise yeni bir delil iddiasının ortaya atılmasını yasaklar. Her ikisi de yargılamanın belirli bir aşamadan sonra eldeki delillerle ilerlemesini ve sürpriz delillerle uzamasının engellenmesini amaçlar. M. 145'teki istisnalar (gecikmede kusur olmaması veya geciktirme amacı taşımama) saklıdır.