HMK m. 140/3 uyarınca düzenlenen ön inceleme tutanağının hukuki niteliği ve bağlayıcılığı nedir? Tahkikat aşamasında bu tutanağın rolü nasıldır?

Ön inceleme tutanağı, yargılamanın sonraki aşamaları için bir 'yol haritası' niteliğindedir ve hem tarafları hem de hakimi bağlar. Hukuki niteliği şöyledir: 1) Sulh Belgesi: Taraflar sulh olmuşlarsa, bu tutanak İİK m. 38 anlamında bir ilam niteliğinde belge haline gelir. 2) Tahkikatın Çerçevesi: Taraflar sulh olmamışsa, tutanakta yer alan 'anlaşmazlık konuları' tahkikatın sınırlarını çizer. HMK m. 140/3 son cümlesi 'Tahkikat bu tutanak esas alınmak suretiyle yürütülür' diyerek bu bağlayıcılığı açıkça ifade eder. Kural olarak, tutanakta yer almayan bir vakıa, tahkikat aşamasında incelenemez ve ispat konusu yapılamaz (ıslah ve karşı tarafın rızası hariç). Bu, yargılamanın disipline edilmesi ve belirlenen uyuşmazlık noktaları dışına çıkılmasının önlenmesi amacını taşır (Bkz. HMK Madde 140 Gerekçesi).