Bir hukuk davasında ön inceleme duruşması yapılmış, ancak davalı taraf mazeret bildirerek katılmamış ve mahkeme mazereti kabul etmiştir. Mahkeme, bu durumda yeni bir ön inceleme duruşması günü belirlemek yerine, tahkikat aşamasına geçip davayı sonuçlandırabilir mi? Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2021/3688 sayılı kararı bu usuli hatayı nasıl nitelendirmiştir?

Hayır, sonuçlandıramaz. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin anılan kararında belirtildiği gibi, davalı vekilinin mazeretinin mahkemece haklı görülerek kabul edilmesi durumunda, mahkemenin yeni bir ön inceleme duruşma günü tayin etmesi gerekir. Ön inceleme duruşmasının amacı, tarafların huzurunda uyuşmazlık konularını tespit etmek ve tahkikatın çerçevesini çizmektir (HMK m. 140). Mazereti kabul edilen bir tarafın yokluğunda bu işlemlerin yapılması, o tarafın hukuki dinlenilme hakkını (HMK m. 27) ve savunma hakkını ihlal eder. Mahkemenin, yeni bir ön inceleme duruşması yapmadan doğrudan tahkikata geçerek davayı esastan karara bağlaması, 'savunma hakkının ihlali' niteliğinde önemli bir usul hatasıdır ve kararın bozulmasını gerektirir (Yargıtay 9. HD, E. 2020/6528, K. 2021/3688).