HMK'nın yürürlüğe girmesinden sonra açılan bir davada, mahkeme dilekçeler aşaması tamamlanmadan görevsizlik kararı verebilir mi? Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2017/1981 sayılı kararındaki çoğunluk ve azınlık görüşleri bu konuda nasıl farklılaşmaktadır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #272279

Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin çoğunluk görüşüne göre, mahkeme dilekçeler aşaması tamamlanmadan görevsizlik kararı veremez. HMK m. 137, ön incelemenin 'dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra' yapılacağını belirtir. Görev dava şartı olsa da (HMK m. 114/c), bu şartın incelenmesi için en azından dava dilekçesinin davalıya tebliğ edilerek savunma hakkı tanınması ve dilekçeler aşamasının tamamlanması gerekir. Aksi durum, davalının hukuki dinlenilme hakkını (Anayasa m. 36, HMK m. 27) ihlal eder. Azınlık görüşü ise, görevin kamu düzeninden olduğu ve HMK m. 115 uyarınca davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılabileceği, bu nedenle henüz tebligat yapılmadan tensip aşamasında dahi görevsizlik kararı verilebileceği yönündedir. Azınlığa göre, ön incelemeye ilişkin maddeler, bu incelemenin en geç ne zaman yapılması gerektiğini düzenler, en erken ne zaman yapılabileceğini değil (Yargıtay 15. HD, E. 2017/966, K. 2017/1981).