Bir boşanma davasında, davacı kadın dava dilekçesinde 'sadakatsizlik' vakıasına dayanmamıştır. Mahkeme, yargılama sırasında tanık beyanlarından veya başka delillerden öğrendiği sadakatsizlik vakıasını, davalı erkeğe kusur olarak yükleyip hükmüne dayanak yapabilir mi? HMK'nın hangi temel ilkesi bu duruma engel olur?

Hayır, yapamaz. Bu duruma HMK m. 25'te düzenlenen 'taraflarca getirilme (hazırlama) ilkesi' engel olur. Bu ilkeye göre hakim, tarafların ileri sürmediği vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz ve hükmüne dayanak yapamaz. Boşanma davaları kamu düzenine ilişkin olmakla birlikte, vakıaların ileri sürülmesi bakımından genel yargılama usulüne tabidir. Davacı, dava dilekçesinde (veya usulüne uygun genişletme ile) dayanmadığı bir vakıa (somut olayda sadakatsizlik), yargılama sırasında ortaya çıksa bile, bu vakıa davalıya kusur olarak yüklenemez. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2018/8523 sayılı kararında da belirtildiği gibi, mahkemenin usulüne uygun şekilde ileri sürülmeyen ve dayanılmayan vakaları davalı erkeğe kusur olarak yüklemesi hukuka aykırıdır (Yargıtay 2. HD, E. 2016/21429, K. 2018/8523).