Basit yargılama usulünün (HMK m. 316) uygulandığı bir davada, davalı taraf cevap süresi içinde 'harç ve gider avansı yatırılmadığı için davanın reddedilmesi gerektiği' şeklinde bir savunma yapabilir mi?

Evet, yapabilir. Ancak bu bir savunma değil, mahkemenin re'sen dikkate alması gereken bir hususun hatırlatılmasıdır. Gider avansının yatırılmış olması, HMK m. 114/1-g uyarınca bir 'dava şartı'dır. Dava şartlarının varlığı, mahkeme tarafından davanın her aşamasında kendiliğinden (re'sen) araştırılır. Davalının bu konuda bir talepte bulunması, mahkemenin bu re'sen araştırma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz veya başlatmaz. Davalı bu hususu ileri sürmese bile mahkeme gider avansı eksikliğini tespit ederse, HMK m. 115 uyarınca davacıya eksikliği tamamlaması için kesin süre vermek zorundadır. Dolayısıyla davalının bu talebi, mahkemenin zaten yapması gereken bir işlemi hatırlatmaktan öte bir hukuki sonuç doğurmaz.