HMK m. 316/1-b'ye göre, 'Doğrudan dosya üzerinden karar vermek konusunda kanunun mahkemeye takdir hakkı tanıdığı dava ve işler' basit yargılama usulüne tabidir. Bu hüküm, hangi tür işleri kapsamaktadır?
Bu hüküm, genellikle çekişmesiz yargı işlerini ve geçici hukuki koruma taleplerini kapsamaktadır. Örneğin, HMK m. 316/1-c'de sayılan ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti gibi talepler, mahkemenin karşı tarafı dinlemeden, dosya üzerinden hızla karar verebildiği işlerdir. Yine, HMK m. 382'de sayılan çekişmesiz yargı işlerinin birçoğunda, mahkemenin tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verme takdiri bulunmaktadır. Bu bent, bu tür ivedi veya hasımsız işlerin, doğaları gereği basit yargılama usulünün hızına ve sadeliğine uygun olduğunu teyit etmektedir.