Bir sanık, 30.09.2006 tarihli sahte bir müstahsil makbuzunu kullanarak haksız yere tarımsal destekleme parası almıştır. Sanık, bal satışının gerçek olduğunu savunmakta ve belgeyi düzenleyen kişi de bu savunmayı desteklemektedir. Bu durumda mahkemenin, maddi gerçeğe ulaşmak için ne gibi araştırmalar yapması gerekir?

Bu durumda mahkeme, sadece sanık ve tanık beyanlarıyla yetinemez, maddi gerçeği ortaya çıkarmak için ek araştırmalar yapmalıdır. Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin 2017/5656 E., 2017/3654 K. sayılı kararında belirtildiği gibi, mahkemenin yapması gerekenler şunlardır: 1) Sanığın üretim kapasitesini araştırmak: Sanığın suç tarihinde, müstahsil makbuzunda belirtilen miktarda bal üretme kapasitesinin veya stokunun olup olmadığını ilgili tarım müdürlüklerinden veya meslek odalarından sormak. 2) Başka satışları incelemek: Sanığın aynı dönemde başka kişilere bal satışı yapıp yapmadığını, buna ilişkin belgeleri araştırmak. 3) İlgili davaları celp etmek: Belgeyi düzenleyen kişi hakkında sahte fatura düzenlemekten veya sanık hakkında başka dolandırıcılık suçlarından açılmış davalar varsa, bu dava dosyalarını getirtip incelemek ve ilgili belgelerin onaylı örneklerini dosyaya eklemek. Tüm bu deliller toplandıktan sonra eylemin sübut bulup bulmadığına ve hukuki niteliğine (özel belgede sahtecilik, nitelikli dolandırıcılık) karar verilmelidir.