HMK m.316 uyarınca basit yargılama usulünün uygulandığı bir tüketici davasında, mahkeme resen delil topladıktan sonra tarafları duruşmaya çağırmadan dosya üzerinden karar vermiştir. Bu usul hukuka uygun mudur?

Hayır, hukuka uygun değildir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/1822 E., 2018/752 K. sayılı kararında açıklandığı gibi, HMK m.320/1, mahkemeye 'mümkün olan hâllerde' dosya üzerinden karar verme yetkisi tanımıştır. Ancak mahkemenin, tarafların sunduğu delillerle yetinmeyip re'sen delil toplama (örneğin bankadan sözleşme getirtme) yoluna gitmesi, mevcut delilleri karar vermek için yeterli görmediğinin ve dosyanın karar verilebilecek 'mümkün hâller' kapsamında olmadığının zımni bir kabulüdür. Bu durumda mahkeme, topladığı yeni delilleri tarafların değerlendirmesine sunmak ve hukuki dinlenilme hakkını (HMK m.27) sağlamak amacıyla duruşma açmak zorundadır. Re'sen delil toplayıp, bu deliller hakkında tarafların görüşünü almadan dosya üzerinden karar vermesi usule aykırıdır.