HMK 382/2-b-13'te 'Velayetin kaldırılması, velayetin eşlerden birinden alınarak diğerine verilmesi ve kaldırılan velayetin geri verilmesi' çekişmesiz yargı işi olarak sayılmıştır. Bu kurumların hukuki niteliğini, temel amacını ve 'çocuğun üstün yararı' ilkesiyle ilişkisini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #269616

HMK 382/2-b-13'te velayetle ilgili bu işlemler çekişmesiz yargı işi olarak düzenlenmiştir. Velayet, ana babanın ergin olmayan çocukları üzerindeki hak ve yetkileri ile yükümlülüklerini kapsar (TMK 335 vd.). Velayetin kaldırılması, velayetin eşlerden birinden alınarak diğerine verilmesi veya kaldırılan velayetin geri verilmesi, genellikle çocuğun menfaatlerinin ciddi şekilde tehlikeye girdiği veya ana babanın velayet görevini yerine getiremediği durumlarda gündeme gelir. Bu kurumların temel amacı, 'çocuğun üstün yararı' ilkesini güvence altına almaktır. Mahkemenin rolü, burada bir uyuşmazlığı çözmekten ziyade, çocuğun fiziksel, ruhsal, ahlaki ve sosyal gelişiminin korunması için en uygun velayet düzenini tesis etmek ve bu kararı verirken re'sen araştırma yetkisini kullanmaktır. Hakim, çocuğun menfaatlerini her şeyin üstünde tutarak, uzman görüşleri de dahil olmak üzere tüm delilleri değerlendirir. (HMK 382/2-b-13, TMK 335)