HMK 150/1'de 'Usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.' hükmü yer almaktadır. Dava takipsiz bırakıldıktan sonra 'yasal 3 aylık süre içerisinde yenilenmemesi durumunda davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi' (HMK 150/5) süreci, mahkemelerin hukuka uygunluğu sağlamak için dikkat etmesi gereken adımları nasıl gösterir?

HMK 150/1 ve 150/5 hükümleri, davanın takipsizliği halinde mahkemelerin izlemesi gereken adımları ve dikkat etmesi gereken hukuka uygunluk şartlarını net bir şekilde gösterir. Süreç şöyledir: 1) **Usulüne Uygun Davet ve Takipsizlik Tespiti:** Tarafların duruşmaya 'usulüne uygun şekilde' davet edilmiş olması ve mazeretsiz olarak gelmemesi veya davayı takip etmeyeceğini bildirmesi gerekir. 2) **İşlemden Kaldırma Kararı:** Takipsizlik tespit edildiğinde, mahkeme öncelikle dosyanın 'işlemden kaldırılmasına' karar verir. Bu, geçici bir duraklamadır. 3) **3 Aylık Süre Bekleme:** İşlemden kaldırma kararından sonra, mahkeme 'yasal 3 aylık' yenileme süresinin dolmasını beklemek zorundadır. Bu süre, taraflara davayı yeniden canlandırma fırsatı tanır. 4) **Açılmamış Sayılma Kararı:** Eğer bu 3 aylık süre içinde dava yenilenmezse, mahkeme sürenin dolduğu gün itibarıyla kendiliğinden 'davanın açılmamış sayılmasına' karar verir. Yargıtay (Örn. Yargıtay 14. HD, E. 2017/3027, K. 2020/2168; Yargıtay 1. HD, E. 2018/2516, K. 2018/11563), bu adımların sırasına ve sürelerin doluluğuna titizlikle uyulmasını şart koşar. Örneğin, 3 aylık süre dolmadan doğrudan açılmamış sayılma kararı verilmesi veya işlemden kaldırma kararı olmaksızın açılmamış sayılma kararı verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur. (HMK 150/1, HMK 150/5)