HMK 150/4'teki 'Dosyanın işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak bir ay geçtikten sonra yenileme talebinde bulunulursa, yeniden harç alınır...' hükmünün, 'harçtan muafiyet' durumları (örneğin Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'daki muafiyetler) üzerinde ne gibi bir etkisi olabilir? Yargıtay'ın bu konudaki yaklaşımını Harçlar Kanunu'nun 'yasallık ilkesi' ile ilişkilendirerek tartışınız.

HMK 150/4'teki bu hüküm, yenileme harcının alınmasını düzenler. Harçtan muafiyet durumları, Harçlar Kanunu veya özel kanunlarda açıkça belirtilmelidir, zira 'harçların yasallığı ilkesi' (Anayasa 73) gereği harçlar ancak kanunla konulur, muafiyetler de kanunla düzenlenir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2016/20165 Esas, 2018/6553 Karar sayılı kararında belirtildiği gibi, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'daki (6502 sayılı) tüketici mahkemelerinde Bakanlık, tüketiciler ve tüketici örgütleri tarafından açılan davaların harçtan muaf olduğu hükmü (TKHK 73/2) özel bir muafiyettir. Ancak, bu muafiyetin HMK 150/4'teki 'yeniden harç alınır' hükmünü de kapsayıp kapsamadığı, yani muafiyetin sadece davanın ilk açılışına mı yoksa usuli işlemlere de mi yayıldığı tartışmalıdır. Yargıtay, genel olarak harçtan muafiyetin açıkça belirtilmediği sürece geçerli olmadığını kabul etmektedir. Dolayısıyla, bir dava yenilendiğinde, muafiyetin bu özel harcı da kapsadığına dair açık bir kanun hükmü yoksa, harcın alınması beklenebilir. (HMK 150/4, Harçlar Kanunu 27, 28, 30, 32, 6502 sayılı TKHK 73/2, Yargıtay 3. HD, E. 2016/20165, K. 2018/6553)