HMK 150/1'de belirtilen 'dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir' hükmünün, HMK 150/5'teki 'davanın açılmamış sayılır' sonucuna ulaşmadan önceki aşamadaki işlevini ve hukuki sonuçlarını açıklayınız. Bu iki aşama arasındaki süreci ve tarafların haklarını nasıl etkilediğini tartışınız.

HMK 150/1'de tarafların duruşmaya gelmemesi veya davayı takip etmeyeceklerini bildirmeleri halinde 'dosyanın işlemden kaldırılmasına' karar verilir. Bu karar, davanın hukuki varlığını sona erdirmez; sadece yargılamanın ilerlemesini geçici olarak durdurur ve dosya pasif hale gelir. Zamanaşımı süreleri kesilmeye devam eder. Bu aşamanın temel işlevi, davayı takip etmeyen taraflara bir uyarı niteliğinde olmak ve onlara davayı yeniden canlandırma (yenileme) imkanı sunmaktır. HMK 150/4 uyarınca, işlemden kaldırıldığı tarihten itibaren üç ay içinde taraflardan biri dilekçe ile başvurarak davayı yenileyebilir. Ancak, HMK 150/5'e göre, bu üç aylık süre içinde yenilenmeyen davalar sürenin dolduğu gün itibarıyla 'açılmamış sayılır'. Bu ikinci aşama, davanın hukuki varlığının tamamen sona ermesi anlamına gelir ve talep hiç vaki olmamış sayılır (HMK 150/7). Dolayısıyla, 'işlemden kaldırma' bir ara karar ve geçici bir durum iken, 'açılmamış sayılma' davanın nihai ve kesin olarak sona ermesidir. Tarafların hakları, ilk aşamada korunurken, ikinci aşamada ortadan kalkma riskiyle karşı karşıyadır. (HMK 150/1, HMK 150/4, HMK 150/5)