HMK 150/3'te yer alan 'Duruşma gününün belli edilmesi için tarafların başvurması gereken hâllerde gün tespit ettirilmemişse, son işlem tarihinden başlayarak bir ay geçmekle dosya işlemden kaldırılır.' hükmünün uygulama alanı son derece daralmıştır. Bu durumun nedenlerini ve Yargıtay'ın merci tayini gibi özel durumlarda bu hükmü nasıl yorumladığını açıklayınız.

HMK 150/3'ün uygulama alanının daralmasının temel nedeni, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun genel olarak duruşma gününün mahkemece belirlenmesini ve taraflara tebliğ edilmesini esas almasıdır. Bu hüküm, daha çok 1086 sayılı HUMK dönemindeki istisnai durumlara (örneğin taraflara gün tayini için davet gönderildiği haller) özgüdür. Maddenin gerekçesinde de belirtildiği üzere, 'merci tayini gibi tarafın son işlemden haberdar olmadığı hâllerde, işlemden kaldırma süresinin, bu işlemin tebliğinden itibaren başlayacağı kabul edilmiştir.' Bu, tarafın bilmediği bir durumdan dolayı hak kaybına uğramasını engellemeyi amaçlar. Yani, eğer tarafların duruşma gününü kendilerinin tespit ettirmeleri gerektiği bir durum varsa ve bu durumdan haberdar değillerse, 1 aylık süre tebligattan sonra başlayacaktır. Bu, hukuki dinlenilme hakkı (HMK 27) ve hakkaniyet ilkesinin bir gereğidir, zira tarafların haberdar olmadıkları bir yükümlülükten dolayı yaptırıma maruz kalmaları adil değildir.