HMK Madde 165 uyarınca bekletici sorun kararı verilirken, davalı kooperatifin edimi kapsamında olan 'inşaatların yasal hale getirilmesi ve yapı ruhsatının alınması' gibi hususların bekletici sorun olarak ele alınması, eser sözleşmesinde yüklenicinin hak ediş bedeline hak kazanmasıyla nasıl ilişkilidir? Yargıtay'ın bu konudaki yaklaşımını açıklayınız.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun (E. 2017/15-503, K. 2017/1190) eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında verdiği karara göre, inşaatların yasal hale getirilmesi ve yapı ruhsatının alınması yükümlülüğü genellikle iş sahibine (kooperatif) aittir. Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılan yapılar 'kaçak yapı' niteliğinde olup, yasal hale getirilmedikçe ekonomik değer ifade etmez. Yüklenici, bu nitelikteki iş ve imalatın bedelini isteyemez. Bu durumda, yüklenicinin hak ediş bedeline hak kazanabilmesi, inşaatların yasal hale getirilmesine bağlıdır. Yargıtay, öncelikle iş sahibine bu eksikliği gidermesi için süre verilmesini, yerine getirilmemesi halinde yükleniciye de bu imkanın tanınmasını ve ancak bu süreç sonunda yasal hale gelmeyen inşaatların bedelinin istenemeyeceğini belirtmiştir. Dolayısıyla, bu hukuki durumun açıklığa kavuşması, yüklenicinin alacak talebinin esastan incelenmesi için bekletici sorun teşkil eder (HMK 165/1). Bu, sözleşmenin ifa koşulları ve hukuki ayıpların giderilmesiyle doğrudan ilişkilidir.