HMK'ya göre, mahkemenin ön inceleme aşamasında davanın esasına girerek karar verebileceği haller nelerdir? Bu haller dışında esasa girilmesi durumunda nasıl bir yol izlenmelidir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #26874

HMK uyarınca mahkeme, ön inceleme aşamasında ancak usule ilişkin sebeplerle veya davayı esastan sona erdiren bazı istisnai durumlarda nihai karar verebilir. Bu haller; dava şartlarından birinin bulunmaması, ilk itirazların yerinde olması, hak düşürücü sürenin geçmiş olması veya zamanaşımı definin dinlenebilir olması gibi durumlardır (HMK m. 138-142). Ayrıca tarafların sulh, kabul veya feragat gibi davayı sona erdiren beyanları da ön incelemede karara bağlanabilir. Bu haller dışında, mahkemenin delilleri değerlendirerek işin esasına girip karar vermesi gerekiyorsa, ön inceleme aşamasını tamamlayıp tahkikat aşamasına geçmesi ve tarafları HMK m. 147 uyarınca tahkikat duruşmasına davet etmesi zorunludur. (Bkz. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 2016/15196 E., 2017/2518 K.)