Karşılıklı haksız hareketlerin olduğu bir olayda, ilk haksız hareketi gerçekleştiren fail, karşı taraftan gördüğü tepki nedeniyle haksız tahrik indiriminden yararlanabilir mi? Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun bu konudaki 'etki-tepki dengesi' ve 'orantılılık' ilkesini açıklayınız. (YCGK E. 2017/362, K. 2021/88)

Kural olarak, ilk haksız hareketi gerçekleştiren fail, gördüğü tepki nedeniyle haksız tahrik indiriminden yararlanamaz. Ancak bu kural mutlak değildir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun E. 2017/362, K. 2021/88 sayılı kararında belirtildiği gibi, bu durumda 'etki-tepki dengesi' ve 'orantılılık' devreye girer. Eğer failin başlangıçtaki haksız hareketine karşılık olarak mağdurdan gelen tepki, 'aşırı ve açık bir oransızlık' taşıyorsa, bu orantısız tepki artık kendisi de yeni ve haksız bir fiil niteliği kazanır. Bu durumda, etki-tepki arasındaki denge ilk haksız hareketi yapan fail lehine bozulmuş olur ve fail, maruz kaldığı bu orantısız tepki nedeniyle haksız tahrik indiriminden yararlanabilir. Karardaki somut olayda, sanığın tehdit ve saldırısına karşı mağdurun fırça sapıyla sanığın eline vurması, orantılı bir müdahale olarak kabul edilmiş ve denge sanık lehine bozulmadığı için haksız tahrik uygulanmamıştır.