HMK madde 305'te düzenlenen hükmün tavzihi kurumunda, hükmün icrasının tamamlanıp tamamlanmadığının belirlenmesinin önemi nedir ve bu durumun tavzih talebi üzerindeki etkisi yargısal kararlar ışığında nasıl değerlendirilmektedir?
HMK madde 305/1, hükmün tavzihi talebinin 'icrası tamamlanıncaya kadar' yapılabileceğini açıkça belirtir. Bu ibare, tavzih talebinde bulunabilmek için zamanaşımı niteliğinde bir koşul oluşturur ve hükmün icrasının bitmiş olması halinde tavzih talebinin reddedilmesini gerektirir. **Hükmün İcrasının Tamamlanmasının Önemi:** * **Yargılamanın Sona Ermesi:** Hükmün icrasının tamamlanması, ilgili yargısal sürecin nihai olarak sona erdiği anlamına gelir. Tavzih, hükmün kesinleşmesini engellemeyen, ancak icra aşamasında ortaya çıkan tereddütleri gidermeyi amaçlayan bir araçtır. İcra tamamlandığında, bu tür bir 'açıklama' ihtiyacı da ortadan kalkar. * **Hukuki Güvenlik ve İstikrar:** İcrası tamamlanmış bir hüküm hakkında tavzih talebinde bulunulmasına izin verilmemesi, hukuki güvenliği ve yargısal kararların istikrarını sağlamaya yöneliktir. Aksi takdirde, icra edilmiş bir hükmün bile sürekli olarak 'açıklama' adı altında tartışmaya açılması mümkün hale gelirdi. **Yargısal Kararlar Işığında Etkisi:** Yargıtay kararları, hükmün icrasının tamamlanmış olması halinde tavzih kararı verilemeyeceğini net bir şekilde ortaya koymuştur. Örneğin, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2021/9097 E., 2021/13892 K. sayılı kararında, tavzih usulü açıklanırken, 'hükmün icrası tamamlanmış ise tavzih kararı verilemeyeceğinden, hükmün icrasının tamamlanıp tamamlanmadığı da açıklığa kavuşturulmalıdır' vurgusu yapılmıştır. Bu, mahkemelerin tavzih taleplerini incelerken öncelikle bu koşulun gerçekleşip gerçekleşmediğini araştırması gerektiğini gösterir. Eğer icra tamamlanmışsa, talebin esasına girilmeksizin 'yasal koşulların oluşmadığı' gerekçesiyle reddedilmesi gerekir. Bu durum, tavzih kurumunun, bir kanun yolu olmadığı ve hükmün kesinleşmesini önlemediği, sadece icra aşamasındaki belirsizlikleri giderme işlevi gördüğü prensibiyle de uyumludur.