Yargıtay kararlarında, 'iddianamenin iadesi' müessesesinin amacı ve koşulları nelerdir? Yasal sürelerin bu müessesedeki önemi nedir?

İddianamenin iadesi (CMK 174), mahkemenin, Cumhuriyet savcısı tarafından düzenlenen iddianameyi ve soruşturma evrakını inceleyerek, belirli eksiklik veya hatalar bulunması halinde Cumhuriyet Başsavcılığına iade etmesi müessesesidir. Amacı, kovuşturma aşamasına geçmeden önce iddianamedeki önemli usul eksikliklerinin veya delil yetersizliklerinin giderilmesini sağlamaktır. Koşulları arasında: CMK 170'e aykırı düzenlenmiş olması, suçun sübutuna etki edeceği mutlak sayılan mevcut bir delilin toplanmadan düzenlenmesi, önödeme veya uzlaşmaya tabi işlerde usul uygulanmadan düzenlenmesi yer alır. Yasal süreler bu müessesede kritik öneme sahiptir: Mahkeme, iddianameyi tevdii edildiği tarihten itibaren on beş gün içinde iade etmelidir; aksi takdirde, en geç bu süre sonunda iade edilmeyen iddianame kabul edilmiş sayılır (CMK 174/1, 3). Bu sürelerin ihlali, iade kararının hukuka aykırı olmasına neden olur (Yargıtay 4. Ceza Dairesi 2017/19261 E., 2017/28180 K.).