Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2015/369 K. sayılı kararında, mahkemenin ön inceleme duruşmasında davalının ödeme defi iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın esası hakkında karar vermesi neden hukuka aykırı bulunmuştur?

Kararda, mahkemenin bu şekilde karar vermesi iki temel nedenle hukuka aykırı bulunmuştur: 1. **Ön İncelemenin Amacının Aşılması:** Ön inceleme duruşmasında davanın esası hakkında (feragat, sulh, kabul gibi taraf işlemleri hariç) karar verilemez. Davalının ödeme def'ini ispatlayıp ispatlayamadığı, delillerin değerlendirilmesini gerektiren ve davanın esasına ilişkin bir konudur. Bu tür bir değerlendirme, ancak tahkikat aşamasında yapılabilir. Mahkeme, ön incelemede usule ilişkin kararlar vermek veya tarafların anlaştığı/anlaşamadığı hususları tespit etmekle yetinmeliydi. 2. **Tahkikat Aşamasına Geçilmemesi:** Mahkeme, işin esasına girerek delilleri değerlendirecekse, ön inceleme aşamasını tamamlayıp, HMK m. 147 uyarınca tarafları tahkikat duruşmasına davet etmeliydi. Davalı tarafın tahkikat duruşmasına davet edilmeksizin, ön inceleme aşamasında aleyhine esas hakkında hüküm kurulması, hukuki dinlenilme hakkının (HMK m. 27) ihlalidir. Bu nedenlerle karar bozulmuştur.