Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2017/56 sayılı kararında, kolluğun ilk kontrolde suç unsuru bulamayıp serbest bıraktığı sanığı, 'yeniden müdahale etmelerini gerektirir makul bir sebebin bulunmadığı aşamada' tekrar çağırıp detaylı arama yapmasının hukuka aykırı bulunması, 'ne bis in idem' (aynı fiilden dolayı iki kez yargılanmama/soruşturulmama) ilkesinin bir yansıması olarak değerlendirilebilir mi?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #267708

'Ne bis in idem' ilkesi, kesinleşmiş bir hükümle sonuçlanmış bir fiilden dolayı kişinin tekrar yargılanmamasını ifade eder ve genellikle yargılama süreçleriyle ilgilidir. YCGK 2017/56 kararındaki durum ise daha çok soruşturma aşamasındaki bir kolluk işleminin tekrarıyla ilgilidir. Burada doğrudan 'ne bis in idem' ilkesinin ihlalinden ziyade, temel haklara (özel hayatın gizliliği, kişi özgürlüğü) yönelik müdahalenin 'gereklilik', 'ölçülülük' ve 'kanunilik' (PVSK m.4/A'nın sınırlarının aşılması) ilkelerinin ihlali söz konusudur. Kolluğun yetkisini bir kez kullandıktan sonra, yeni ve somut bir makul sebep olmaksızın aynı kişiye tekrar ve daha ağır bir müdahalede bulunması, keyfiliğe yol açar ve hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmaz. Bu, 'ne bis in idem'den farklı ancak onunla aynı temel hak koruma mantığına dayanan bir durumdur: Devletin bireye yönelik müdahalelerinin sınırlı ve gerekçeli olması.