Bir hakem kararının iptali davasında, mahkeme, taraflar arasında geçerli bir tahkim anlaşması veya tahkim şartının bulunmadığına yönelik itirazı her zaman inceleyebilir mi? Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2023/688 E. sayılı kararında bu konuda nasıl bir sınırlama getirilmiştir?

Hayır, her zaman inceleyemez. Normalde tahkim anlaşmasının yokluğu veya geçersizliği bir iptal sebebidir (MTK m. 15/A-1-a). Ancak, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ilgili kararında bu duruma önemli bir istisna getirilmiştir. Eğer daha önce aynı taraflar arasındaki bir davada, bir devlet mahkemesi 'taraflar arasında tahkim şartı bulunduğu' gerekçesiyle davayı usulden reddetmiş ve bu karar kesinleşmişse, bu karar tahkim anlaşmasının varlığı konusunda 'maddi anlamda kesin hüküm' (HMK m. 303) teşkil eder. Bu kesin hüküm, sonraki iptal davasına bakan mahkemeyi de bağlar. Dolayısıyla, iptal davasına bakan mahkeme, daha önce bir mahkeme kararıyla varlığı kesinleşmiş olan tahkim anlaşmasının yokluğu veya geçersizliği iddiasını yeniden inceleyemez. Somut olayda Bölge Adliye Mahkemesi, bu nedenle davacının bu yöndeki itirazını değerlendirmemiştir.