Bir mahkemenin, duruşma açmadan, dosya üzerinden karar vermesi (HMK m. 320/1), hukuki dinlenilme hakkı (HMK m. 27) açısından nasıl bir risk taşır ve Yargıtay bu konuda nasıl bir denge kurmaktadır?

Bu durum, tarafların açıklama ve ispat haklarını sözlü olarak kullanmalarını engelleyerek hukuki dinlenilme hakkını ihlal etme riski taşır. Yargıtay (örn: 8. HD. 2017/5936 E.), bu yetkinin ancak 'mümkün olan hallerle' sınırlı olduğunu ve kanunun açıkça duruşma yapılmasını gerektirdiği (özellikle tanık dinlenmesi, keşif yapılması gibi tahkikat işlemleri gereken) hallerde dosya üzerinden karar verilemeyeceğini belirtmektedir. Duruşma açılıp açılmaması, davanın niteliğine ve tahkikat gerekip gerekmediğine göre belirlenir. Tarafların dinlenmesi gereken çekişmeli bir konuda duruşma açılmaması, adil yargılanma hakkının ihlalidir.