HMK m. 27/2-b'de yer alan 'açıklama ve ispat hakkı', taraflara sınırsız bir şekilde delil sunma ve her delilin toplanmasını talep etme hakkı verir mi?

Hayır, sınırsız bir hak vermez. Bu hak, davanın çözümüyle 'ilgili' ve 'gerekli' olan delillerin sunulması ve toplanmasıyla sınırlıdır. Hâkim, HMK m. 189/2 uyarınca, uyuşmazlığın aydınlatılması için faydalı olmayan veya davanın uzatılması amacıyla sunulduğu anlaşılan delillerin toplanması talebini reddedebilir. Ancak bu reddin gerekçeli olması ve ispat hakkını keyfi olarak kısıtlamaması gerekir. Dolayısıyla hak sınırsız değildir, ancak sınırlama da keyfi olamaz.