CMK Madde 218/2'ye göre 'ölü kişi hakkında dava açılamayacağı' ilkesi, bir sanığın nüfus kaydında ölü görünmesi durumunda ceza yargılamasını nasıl etkiler? Yargıtay'ın bu konudaki somut uygulaması ve izlenecek usulü açıklayınız.

Ceza muhakemesinde temel bir ilke olarak 'ölü kişi hakkında dava açılamaz' ve açılmış bir dava varsa 'davanın düşmesine' karar verilmesi gerekir. Yargıtay 11. Ceza Dairesi'nin 2017/4512 E. , 2018/136 K. sayılı kararı, sanığın nüfus kaydında ölü göründüğü durumlarda izlenecek usulü açıklamıştır. Buna göre, mahkeme öncelikle sanığın nüfus kaydındaki ölüm kaydının hukuki durumunu netleştirmelidir. CMK Madde 218/1'de belirtilen 'bekletici sorun' müessesesi burada devreye girer. Ceza mahkemesi, 'ölüm kaydının iptali' için 5904 sayılı Yasanın 36. maddesi gereğince Cumhuriyet savcısı tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde dava açılması için bekletici sorun kararı verir. Ancak, Yargıtay'ın somut kararda belirttiği gibi, eğer hükümden sonra nüfus kaydının iptal edildiği (örn. asliye hukuk mahkemesi ilamıyla) anlaşılırsa, bu kararın kesinleşme şerhini içeren onaylı örneği getirtilip incelendikten sonra ceza davasına devam edilerek hüküm kurulur. Bu süreç, ceza muhakemesinin kişisel haklarla ilgili ön sorunları çözme yetkisini ve 'ölüm' gibi bir kesin muhakeme engelinin varlığını titizlikle araştırmasını sağlamayı amaçlar.