CMK Madde 218/2'de belirtilen yaş tespiti sorununda, ceza mahkemelerinin yaş düzeltme konusunda Nüfus Kanunu'ndaki usullere göre karar vermesi ne anlama gelir? Özellikle, mahkemelerin bu konuda re'sen hareket etme yetkisi ve sınırları nelerdir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #265691

CMK Madde 218/2, kovuşturma evresinde mağdur veya sanığın yaşının ceza hükümleri bakımından tespitiyle ilgili bir sorunla karşılaşılması halinde, mahkemenin ilgili kanunda (yani 5/5/1972 tarihli ve 1587 sayılı Nüfus Kanunu -şimdi 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu-) belirlenen usule göre bu sorunu çözerek hükmünü vermesini öngörür (CMK Madde 218 Gerekçesi). Bu, ceza mahkemesinin yaş düzeltme davasının sonucunu beklemek yerine, kendi bünyesinde ve Nüfus Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde (örn. kemik grafileri, bilirkişi raporları, tanık beyanları gibi delilleri toplayarak) yaş tespiti yapabileceği anlamına gelir. Mahkemelerin bu konuda re'sen hareket etme yetkisi vardır, zira bu durum yargılamanın seyrini ve uygulanacak ceza hükümlerini doğrudan etkileyebilir. Sınırları ise, yaş düzeltme sonucunda yaşta meydana gelecek değişikliğin, ceza sorumluluğuna etkili olmasına bağlıdır. Eğer yaş düzeltmesi, cezanın artmasına veya azalmasına neden olmayacaksa veya ceza sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırmayacaksa, mahkeme bu yola gitmeyebilir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 2012/5-974 K., 2013/49 K.). Amaç, maddi gerçeği tespit ederek adaletin sağlanmasıdır.