6100 sayılı HMK'da öngörülen yargılama aşamaları nelerdir? Ön inceleme aşaması tamamlanmadan tahkikata geçilmesi mümkün müdür? Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2016/16044 E. sayılı kararında bu usule uyulmamasının sonucu ne olmuştur?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #26513

6100 sayılı HMK'ya göre ilk derece yargılaması beş temel aşamadan oluşur: 1) Dilekçelerin karşılıklı verilmesi, 2) Ön inceleme, 3) Tahkikat, 4) Sözlü yargılama, 5) Hüküm. HMK m. 137/2'ye göre, ön inceleme tamamlanmadan ve gerekli kararlar alınmadan tahkikata geçilemez ve tahkikat için duruşma günü verilemez. Bu emredici bir hükümdür. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2016/16044 E., 2018/3013 K. sayılı kararında, mahkemenin dilekçeler teatisi tamamlanmadan ve ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık konularını belirleyip tahkikat aşamasına geçildiğine dair bir karar almadan doğrudan tahkikat işlemleri yaparak yargılamayı sonuçlandırması hukuka aykırı bulunmuştur. Bu durum, davalının hukuki dinlenilme hakkının (HMK m. 27) ihlali olarak kabul edilmiş ve hükmün bozulmasına neden olmuştur. Mahkemenin, usulüne uygun şekilde ön inceleme duruşmasını tamamlayıp, uyuşmazlık noktalarını tespit ettikten sonra tahkikat aşamasına geçmesi ve tarafları HMK m. 147 uyarınca tahkikat duruşmasına davet etmesi gerekirdi.