TCK Madde 157'de düzenlenen dolandırıcılık suçunda 'kast' unsuru nasıl belirlenir? Failin, hile ile zarar arasındaki illiyet bağının bilincinde olması ne anlama gelir?
Dolandırıcılık suçu (TCK 157), kasten işlenebilen bir suçtur. Bu suçta 'kast' unsurunun belirlenmesi, failin gerçekleştirdiği davranışların ve bunların sonuçlarının bilincinde olmasını ifade eder. Madde gerekçesi, bu kastın kapsamını detaylıca açıklar: 1. **Hileli Davranışların Bilinci:** Fail, gerçekleştirdiği davranışların 'hile' teşkil ettiğini, yani başka birini aldatıcı nitelikte olduğunu bilmelidir. Bu, failin hareketlerinin aldatıcı bir karaktere sahip olduğunun farkında olması demektir. 2. **Zarar ve Yarar Bilinci:** Fail, bu hileli davranışlar sonucunda ve bunların etkisiyle, hileye maruz kalan kişinin veya başkasının malvarlığında bir eksilme (zarar) meydana geldiğini ve buna karşılık, kendisinin veya sair bir kişinin malvarlığında bir artma (yarar) meydana geldiğini bilmelidir. 3. **İlliyet Bağının Bilinci:** Fail, mağdurun malvarlığındaki eksilmenin, yani mağdurun gördüğü zararın, kendi hileli davranışları sonucunda meydana geldiğini bilmelidir. Bu, hile ile zarar arasındaki nedensellik bağının varlığının bilincinde olması anlamına gelir. Failin, hileli eylemlerinin doğrudan doğruya mağdurun malvarlığına zarar vereceğini ve bu zararın kendi lehine veya başkası lehine bir yarar sağlayacağını öngörmesi ve istemesi gerekir. **Kastın Türü:** Belirtilen hususlara ilişkin kast, doğrudan kast olabileceği gibi, olası kast da olabilir. * **Doğrudan Kast:** Fail, hileli davranışları bilerek ve isteyerek yapar, mağduru aldatmayı ve haksız çıkar sağlamayı doğrudan amaçlar. * **Olası Kast:** Fail, hileli davranışları yaparken, mağdurun aldanabileceğini ve haksız çıkar sağlanabileceğini öngörür ve bu sonucun meydana gelmesini kabullenerek eylemini gerçekleştirir. Özetle, dolandırıcılıkta kast, sadece hileli davranışı yapmak değil, bu davranışın aldatıcı niteliğini, sonuçta ortaya çıkacak zararı ve yararı, ve bu zarar-yarar ilişkisinin kendi hilesinden kaynaklandığını da kavramış olmayı gerektirir.