Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) Madde 107 kapsamında açılan belirsiz alacak davası ile ilgili olarak, yargılamanın herhangi bir aşamasında davalı tarafın 'sanığın ölümü' (CMK m.64, 223/8) nedeniyle kamu davasının düşmesi gibi bir durumun ortaya çıkması, davanın seyrini ve hukuki sonuçlarını nasıl etkiler?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) Madde 107, hukuki alacak davalarını düzenlerken, Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) Madde 64 ve 223/8 ise ceza davasında sanığın ölümünün hukuki sonuçlarını düzenler. Eğer bir alacak davası (HMK 107 kapsamında olsun ya da olmasın) ceza davasının sonucuna (failin sorumluluğunun tespiti gibi) bağlı ise ve ceza davasında sanığın ölümü nedeniyle kamu davası düşerse, bu durum hukuk davasını doğrudan etkileyebilir. Türk Borçlar Kanunu'na göre haksız fiilden doğan tazminat sorumluluğu failin ölümüyle sona ermez, mirasçılarına geçer. Ancak, maddi gerçeğin ceza davasında tespit edilememesi, hukuk hakimine ceza dosyasındaki delilleri serbestçe değerlendirme yetkisi verir. Yargıtay 18. Ceza Dairesi'nin 2015/24605 E., 2017/3562 K. sayılı kararında, sanığın öldüğünün anlaşılması karşısında, ölümün doğruluğu kesin biçimde saptanarak, sanık hakkında açılan kamu davasının TCK'nın 64 ve CMK'nın 223/8 maddeleri gereğince düşmesine karar verilip verilmeyeceğinin değerlendirilmesi zorunluluğu vurgulanmıştır. Bu durum, hukuk davasında tazminat talebinin mirasçılardan istenmesi halinde, ceza davasının düşmesinin hukuk davasında bir bağlayıcılık teşkil etmeyeceği, hukuk hakiminin kendi delil değerlendirmesini yapması gerektiği anlamına gelir. Ancak ceza davasının düşmesi, hukuk davasının ispat yükünü ve sürecini etkileyebilir.