CMK Madde 236/1'de mağdurun tanık olarak dinlenmesi halinde 'yemin hariç' ibaresinin bulunmasının temel gerekçesi nedir ve bu durum mağdur beyanının delil değerini nasıl etkiler?

CMK Madde 236'nın (1) numaralı fıkrası, mağdurun tanık olarak dinlenmesi halinde 'yemin hariç' olmak üzere tanıklığa ilişkin hükümlerin uygulanacağını belirtir. Bu hükmün temel gerekçesi, maddenin gerekçesinde de açıkça ifade edildiği üzere, suçun mağdur ve şikâyetçisinin 'olayın tarafı durumunda' bulunmalarıdır. Olayın tarafı olmaları nedeniyle, mağdurun olaya ilişkin sübjektif bir bakış açısına, hatta öç alma duygusuna sahip olabileceği varsayılır. Bu nedenle, objektifliğin gereği olarak yeminsiz dinlenmeleri kuraldır. Mağdurun yeminsiz dinlenmesi, beyanının delil değerini doğrudan ortadan kaldırmaz ancak beyanının 'tarafsızlığı veya gerçeği yansıtmama ihtimali daha ağırlıklıdır' şeklinde değerlendirilmesine yol açabilir (Yargıtay CGK 2022/350 E., 2023/619 K. Yargıtay Başsavcılığının Görüşü). Hakim, mağdur beyanını değerlendirirken bu sübjektifliği göz önünde bulundurmalı ve beyanını diğer somut ve objektif delillerle destekleyip desteklemediğini titizlikle incelemelidir. Ancak Cumhuriyet savcısı veya hâkim gerekli görürse yani delil olma değeri itibarıyla yemin verebilir ve yeminli beyan tanık beyanına ilişkin hükümlere tâbi olur.