Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2021/7234 E., 2021/11693 K. sayılı kararında bahsedilen 'içtihat değişikliğinin sürpriz karar yasağı çerçevesinde değerlendirilmesi' ilkesi ne anlama gelmektedir? Daire, belirsiz alacak davasına ilişkin benimsediği yeni ve daha katı ilkelerin uygulanmasını neden ileri bir tarihe ertelemiştir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #263395

'İçtihat değişikliğinin sürpriz karar yasağı çerçevesinde değerlendirilmesi' ilkesi, yargılamanın taraflarının, mahkemenin o ana kadar süregelen yerleşik uygulamasına (içtihadına) güvenerek hareket ettikten sonra, aniden ve öngörülemez bir şekilde bu uygulamanın tersine bir kararla karşılaşmamaları gerektiğini ifade eder. Bu, hukuki güvenlik ve öngörülebilirlik ilkelerinin bir gereğidir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin ilgili kararında, Daire'nin daha önceki uygulamasında, belirlenebilir alacaklar için açılan belirsiz alacak davalarının hukuki yarar yokluğundan hemen reddedilmediği, davacıya süre verilerek eksikliğin tamamlattırıldığı belirtilmiştir. Ancak Daire, 22. Hukuk Dairesi'nin kapatılması sonrası yaptığı yeniden değerlendirme ile bu uygulamasını değiştirmiş ve bu tür davaların dava şartı yokluğundan usulden reddedilmesi gerektiği yönünde daha katı bir ilke benimsemiştir. Daire, bu yeni ilkenin derhal uygulanmasının, eski içtihada güvenerek dava açan avukatlar ve vatandaşlar için 'sürpriz karar' olacağını ve hak kayıplarına yol açacağını öngörmüştür. Bu nedenle, hukuki güvenlik ilkesi gereği, yeni ve katı ilkenin, kararın yayınlanmasından itibaren makul bir süre sonra açılacak davalara uygulanmasına, bu tarihten önce eski içtihada güvenilerek açılmış davalarda ise eski uygulamaya devam edilmesine karar vermiştir. Bu, Yargıtay'ın içtihat değişikliği yaparken adil yargılanma hakkını ve hukuki istikrarı koruma yönündeki hassasiyetini göstermektedir.