CMK madde 141'deki tazminat talebinde, 'kanuni gözaltı süresi içinde hâkim önüne çıkarılmayan' kişilere tazminat hakkı tanınması, 'özgürlükten yoksun bırakılma' tedbirinin hukuka uygunluğunun sadece başlangıçtaki koşullara değil, sürecin işleyişine de bağlı olduğunu nasıl vurgular? Bu durumun AİHS madde 5/3 ile ilişkisi nedir?

CMK 141/1-b hükmü, özgürlükten yoksun bırakılma tedbirinin hukuka uygunluğunun sadece başlangıçtaki koşullara değil, sürecin işleyişine de bağlı olduğunu vurgular. Kişi kanuna uygun olarak gözaltına alınsa dahi, kanuni süresi içinde hakim önüne çıkarılmazsa, bu durum hukuka aykırı bir özgürlük kısıtlamasına dönüşür ve tazminat hakkı doğurur. Bu hüküm, AİHS madde 5/3'te belirtilen 'derhal hakim önüne çıkarılma' veya 'makul süre içinde yargılanma' hakkının ulusal hukukta güvence altına alınmasının bir yansımasıdır. Amaç, keyfi ve uzun süreli gözaltı uygulamalarını engellemek, kişinin bir yargıç önüne çıkarılarak özgürlük kısıtlamasının yasal denetime tabi tutulmasını sağlamaktır. Bu, Devletin bireysel özgürlüklere saygı yükümlülüğünün bir gereğidir. (CMK m. 141/1-b, AİHS m. 5/3)