CMK madde 141/1-k bendinde yer alan 'yakalama veya tutuklama işlemine karşı Kanunda öngörülen başvuru imkânlarından yararlandırılmayan' kişilerin tazminat isteyebilmesi hükmü, adli kontrol ve tutuklamaya itiraz hakkı ile nasıl ilişkilidir? Bu hüküm hangi hukuki güvenceyi sağlamayı amaçlar?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #263254

CMK 141/1-k bendi, kişilerin yasal başvuru haklarından mahrum bırakılması durumunda tazminat hakkı tanıyarak, hukuki güvenceyi güçlendirmeyi amaçlar. Anayasa'nın 19. maddesi ve AİHS'nin 5. maddesi uyarınca, yakalama ve tutuklama gibi özgürlük kısıtlayıcı tedbirlere karşı etkin bir başvuru yolunun bulunması temel bir haktır. Bu hüküm, kişiye tutuklama kararına itiraz etme, adli kontrol tedbirine karşı çıkma gibi yasal yolları kullanma imkanı tanınmaması halinde, bu usul ihlali nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesini sağlar. Yani, tedbirin kendisi hukuka uygun olsa bile, ona karşı başvuru hakkının ihlal edilmesi tazminat nedeni olabilir. Bu, hukuk devletinde bireysel özgürlüklerin korunmasına verilen önemi vurgular. (CMK m. 141/1-k)