Bir davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi, HMK'da nasıl bir 'nihai karar' niteliği taşır ve bu durum aynı dava sebebine dayanarak yeniden dava açmayı engeller mi? Hukuki sonuçları nelerdir?

Zamanaşımı, hukuki niteliği itibariyle maddi hukuktan kaynaklanan bir def'i ve usul hukuku anlamında bir savunma aracıdır. Zamanaşımı nedeniyle verilen kararlar, HMK 294/1 maddesi uyarınca davayı esastan çözümleyen 'nihai kararlar'dır. Bu kararlar kesinleşince, artık o uyuşmazlık hakkında, aynı taraflar arasında, aynı dava sebebine dayanarak yeni bir dava açılamaz; açılırsa, kesin hüküm (HMK m. 303) nedeniyle reddedilir. Zamanaşımına uğrayan alacak ortadan kalkmaz, ancak doğal bir borç haline gelir ve devletin cebri icra gücünü kaybetmesine yol açar. (HMK m. 294/1, HMK m. 303, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2015/22-2240 K., 2017/326 K.)