5271 sayılı CMK'nın 144. maddesinin başlığı 'Tazminat İsteyemeyecek Kişiler' olmasına rağmen, maddenin ilk fıkrasında 'Kanuna uygun olarak yakalanan, adli kontrol altına alınan veya tutuklanan kişilerden aşağıda belirtilenler tazminat isteyemezler' denilmektedir. Bu 'kanuna uygun olarak' ifadesinin, maddenin uygulanmasındaki önemi nedir?

Bu 'kanuna uygun olarak' ifadesi, CMK m. 144'te sayılan tazminat engellerinin uygulanabilmesi için bir 'ön koşul' niteliğindedir. Bu ifadenin anlamı şudur: Eğer bir yakalama veya tutuklama, en başından beri 'kanuna aykırı' ise, CMK m. 144'teki istisnalar (af, uzlaşma, kendi kusuruyla tutuklanma vb.) uygulanamaz ve kişi her halükarda tazminat talep edebilir. Kanuna aykırılık, CMK m. 141/1'de sayılan hallerdir. Örneğin: - Kanuni hakları hatırlatılmadan veya bu haklardan yararlandırılmadan tutuklanan bir kişi (m. 141/1-c), - Yakalaması veya tutuklanması yakınlarına bildirilmeyen bir kişi (m. 141/1-h). Bu gibi durumlarda, koruma tedbirinin kendisi usulen sakatlanmıştır ve en başından hukuka aykırıdır. Dolayısıyla, böyle bir durumda yakalanan kişi, daha sonra hakkında af çıksa veya şikayetten vazgeçilse bile, bu usuli hukuka aykırılığa dayanarak tazminat talep etme hakkını kaybetmez. Kısacası, CMK m. 144'teki tazminat engelleri, sadece 'başlangıçta hukuka uygun olan ancak yargılama sonunda haksız olduğu anlaşılan' koruma tedbirleri için geçerlidir. Başlangıçtan itibaren hukuka aykırı olan tedbirler için bu engeller söz konusu değildir.