HMK m. 373/1 uyarınca, Yargıtay'ın Bölge Adliye Mahkemesi'nin esastan ret kararını bozarak dosyayı ilk derece mahkemesine göndermesi durumunda, ilk derece mahkemesi Yargıtay'ın bozma kararına direnebilir mi?

Kanun metninde bu konuda açık bir hüküm olmamakla birlikte, HMK m. 373'ün sistematiği ve amacı incelendiğinde, ilk derece mahkemesinin bu durumda Yargıtay'ın bozma kararına direnemeyeceği kabul edilmektedir. HMK m. 373/5, direnme hakkını 'ilk derece mahkemesi veya bölge adliye mahkemesi' için genel olarak düzenler. Ancak, m. 373/1'deki özel durumda, dosya zaten bir Yargıtay denetiminden geçmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi de ilk derece mahkemesi kararını onamış, ancak Yargıtay her ikisinin de kararını hatalı bularak bozmuştur. Bu aşamadan sonra ilk derece mahkemesinin, hem kendi önceki kararının hem de Bölge Adliye Mahkemesi'nin onama kararının aksine hüküm kuran Yargıtay kararına karşı direnmesi, yargısal hiyerarşi ve yargılamanın bir an önce sona erdirilmesi ilkesiyle bağdaşmaz. HMK m. 373/4'ün 'bozmaya uygun olarak karar verildiği takdirde' ifadesi de, kanun koyucunun bu aşamada mahkemeden beklediğinin bozmaya uymak olduğunu ima etmektedir. Doktrindeki hakim görüş de, bu özel durumda ilk derece mahkemesinin direnme hakkının bulunmadığı, Yargıtay'ın bozma ilamı doğrultusunda karar vermesi gerektiği yönündedir.