5271 sayılı CMK'nın 144/1-c maddesinde, 'genel veya özel af, şikâyetten vazgeçme, uzlaşma gibi nedenlerle hakkında... davanın düşmesine karar verilenler' tazminat isteyemez denilmektedir. Maddede sayılan bu 'gibi nedenler' ifadesi, zamanaşımı nedeniyle verilen düşme kararlarını da kapsar mı? Madde gerekçesi ve kanunlaşma süreci bu konuda ne ipucu vermektedir?

CMK m. 144/1-c'deki 'gibi nedenler' ifadesinin zamanaşımını kapsayıp kapsamadığı tartışmalıdır. Ancak maddenin kanunlaşma süreci ve gerekçesi incelendiğinde, kanun koyucunun zamanaşımını bu kapsama dahil etmek istemediği anlaşılmaktadır. 1) Madde Gerekçesi: Metinde yer alan CMK m. 144'ün gerekçesinde, 'tazminat, haksızlığın bir karar veya hükümle belgelenmesini gerekli kıldığından, böyle bir belgelemeyi olanaksız hale sokması nedeniyle, ölüm, genel veya özel af, şikâyetten vazgeçme, zamanaşımı ve benzeri nedenlerle hakkındaki kamu davasının düşürüldüğünden... bahisle tazminat istemeyecek' denilmektedir. Gerekçede 'zamanaşımı' açıkça sayılmıştır. 2) Kanunlaşma Süreci: Ancak, kanun tasarısı Meclis'te görüşülürken, 'zamanaşımı' ve 'ölüm' gibi nedenler madde metninden çıkarılmıştır. Kanun metninde sadece af, şikayetten vazgeçme ve uzlaşma gibi, daha çok failin veya mağdurun iradesine dayalı veya devletin bir lütfu niteliğindeki nedenler bırakılmıştır. Zamanaşımı, devletin yargılama görevini süresinde yerine getirememesinden kaynaklanan ve sanığın bir kusuru olmayan bir durumdur. Bu nedenle, kanun koyucunun zamanaşımını bilinçli olarak metinden çıkardığı ve bu nedenle düşme kararı alan bir kişinin tazminat talep edebileceği yorumu, Yargıtay tarafından daha çok benimsenmektedir. Dolayısıyla, 'gibi nedenler' ifadesi, zamanaşımını değil, sayılanlara benzer nitelikteki (örn. önödeme gibi) durumları kapsar şeklinde yorumlanmalıdır.