CMK 144. maddesi kapsamında tazminat isteyemeyecek kişiler arasında yer alan 'kusur yeteneğinin bulunmaması nedeniyle hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verilenler' hükmü, 'hukuka uygunluk nedenleri' nedeniyle beraat edenlerin tazminat hakkını neden etkilemez?

CMK 144/1-d, 'kusur yeteneğinin bulunmaması' (örneğin akıl hastalığı, yaş küçüklüğü) nedeniyle ceza verilmesine yer olmadığına karar verilenleri kapsar. Bu durumda fiil hukuka aykırı olmaya devam eder, sadece fail kusurlu sayılamaz. Bu nedenle, fiilin hukuka aykırılığı bir mahkeme kararıyla belgelenmediği için tazminat hakkı doğmaz. Ancak, 'hukuka uygunluk nedenleri' (örneğin meşru savunma, kanun hükmünü yerine getirme) nedeniyle beraat edenlerin durumu farklıdır. Hukuka uygunluk nedenleri, baştan itibaren fiili hukuka uygun hale getirir. Bu durumda, kişi hakkında uygulanan tutuklama veya gözaltı gibi koruma tedbirleri baştan itibaren 'haksız' hale gelir. Dolayısıyla, hukuka uygunluk nedenleri nedeniyle beraat edenler tazminat talep edebilirler ve CMK 144/1-d kapsamına girmezler. Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2014/6619 E., 2014/25767 K. sayılı kararındaki muhalefet şerhi bu ayrımı açıkça ortaya koymuştur.