CMK 144. maddesinde belirtilen 'tazminat isteyemeyecek kişiler' listesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihatları ışığında nasıl yorumlanmalıdır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #262489

CMK 144. maddesi, AİHS'nin 5. maddesinde güvence altına alınan özgürlük ve güvenlik hakkı ile AİHM'in haksız tutuklama nedeniyle tazminat konusundaki içtihatları ışığında yorumlanmalıdır. AİHM, haksız yere özgürlüğünden mahrum kalan herkese tazminat hakkı tanır. CMK 144'teki bazı istisnalar (örn. lehe kanun değişikliği, af, uzlaşma) AİHM'in 'haksızlık' kavramıyla çelişebilir. Özellikle CMK 144/1-c ve 144/1-e maddelerinin, AİHM tarafından 'suçlamanın esası'nın değerlendirilmediği durumlarda dahi haksızlık tespiti yapabildiği dikkate alındığında, bu istisnaların AİHS'ye uyumu tartışmalı olabilir. Yargıtay'ın, birden fazla suçtan tutuklanan ve bazılarından beraat edenler için CMK 144/1-c'ye rağmen tazminat hakkı tanıması, AİHS'ye uyum yönünde bir yorum çabası olarak görülebilir (Yargıtay CGK 2014/12-93 E., 2015/144 K. gibi).