CMK 144. maddesi uyarınca tazminat isteyemeyecek kişiler arasında 'adlî makamlar huzurunda gerçek dışı beyanla suç işlediğini veya suça katıldığını bildirerek gözaltına alınmasına, adli kontrol altına alınmasına veya tutuklanmasına neden olanlar' yer almaktadır. Bu hükmün 'adil yargılanma hakkı' ile ilişkisini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #262441

Bu hüküm, kişinin kendi kusuruyla haksız yere özgürlüğünden mahrum kalmasına neden olması durumunda tazminat hakkının doğmayacağını ifade eder. Adil yargılanma hakkı, devletin kişilere karşı adil ve tarafsız bir yargılama süreci sağlamasını gerektirirken, bu madde kişinin kendi davranışlarından kaynaklanan sorumluluğunu vurgular. Eğer kişi, adli makamlar önünde (kolluk, savcılık, mahkeme) gönüllü olarak gerçeğe aykırı beyanlarla kendini suçlamış ve bu beyanlar özgürlüğünden mahrum kalmasına neden olmuşsa, bu durum haksızlığı devletin değil, bizzat kişinin kendisinin yarattığı bir durum olarak kabul edilir. Dolayısıyla, bu durumda adil yargılanma hakkının temel ihlali değil, kişinin kendi davranışının doğrudan sonucu olarak ortaya çıkan bir mağduriyet söz konusu olduğundan tazminat hakkı tanınmaz (Yargıtay CGK 2015/157 K.).