HMK m. 373 uyarınca Yargıtay'ın bozma kararına uyan bir mahkeme, bozma kararında belirtilenin aksine veya dışında bir gerekçeyle karar verebilir mi? Usuli kazanılmış hak ilkesi bu durumu nasıl etkiler?

Hayır, veremez. Bir mahkemenin Yargıtay'ın bozma kararına uyması, bozma kararının taraflarından biri lehine, diğeri aleyhine sonuç doğuran bir usuli durum yaratır ki buna 'usuli kazanılmış hak' denir. Bozmaya uyan mahkeme, artık kendisi için bağlayıcı hale gelen bozma ilamında gösterilen çerçevede inceleme ve araştırma yapmak ve yine o kararda belirtilen hukuki esaslar doğrultusunda karar vermekle yükümlüdür. Mahkeme, 'ben bozmaya uyuyorum ama bozmadaki gerekçeye katılmıyorum' diyerek farklı bir yönde karar veremez. Bu durum, usuli kazanılmış hak ilkesinin ve yargılamada istikrarı sağlama amacının bir gereğidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2014/8-2485 E. sayılı kararında da vurgulandığı gibi, bu kuralın tek istisnası, bozmadan sonra yeni bir içtihadı birleştirme kararının çıkması, kanunun Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmesi veya kamu düzenine ilişkin (görev, hak düşürücü süre vb.) bir durumun varlığıdır. Bunlar dışındaki hallerde, mahkeme uyduğu bozma kararı ile bağlıdır.