Rüşvet suçunda 'irtikap' ve 'görevi kötüye kullanma' suçlarından ayrımı nasıl yapılır?

Rüşvet, kamu görevlisinin görevinin ifasıyla ilgili bir işi yapması veya yapmaması için menfaat sağlamasıdır. İrtikap ise kamu görevlisinin nüfuzunu kötüye kullanarak bir kimseyi kendisine veya başkasına yarar sağlamaya veya vaatte bulunmaya 'icbar' (zorlama) veya 'ikna' etmesi ya da muhatabın hatasından yararlanmasıdır. Rüşvet ile irtikap arasındaki temel fark, mağdurun iradesinin ne derecede baskı altında olduğu ve failin hareketinin 'icbar' boyutuna ulaşıp ulaşmadığıdır. Eğer icbar boyutu yoksa ve yalnızca telkin, öneri veya teşvikle yarar sağlanmışsa rüşvet söz konusu olur. Görevi kötüye kullanma (TCK m.257) ise görevinin gereklerine aykırı hareket etmek suretiyle kişilerin mağduriyetine veya kamunun zararına neden olunması ya da kişilere haksız menfaat sağlanmasıdır. 6352 sayılı Kanun değişikliği ile görevin gereklerine uygun davranması için çıkar sağlama eylemi rüşvet suçu kapsamına alınarak görevi kötüye kullanmadan çıkarılmıştır. (TCK m.250, m.252, m.257, Ceza Genel Kurulu 2023/81 E., 2023/149 K.)