HMK m.320/1'de belirtilen 'dosya üzerinden karar verilebilir' kuralının uygulanmasında mahkemeler hangi hususlara dikkat etmelidir?

Mahkemeler, dosya üzerinden karar verme yetkisini kullanırken, hukuki dinlenilme hakkı (HMK m.27) başta olmak üzere, Anayasa'nın 36. maddesinde düzenlenen hak arama hürriyeti ve adil yargılanma hakkı ilkelerini gözetmelidir. Tarafların dilekçelerle bildirdiği delillerin toplanmış olması, başka delil toplanmasına gerek olmaması, dava şartları ve ilk itirazlar gibi usuli konuların incelenmiş olması gibi 'mümkün olan hâller' dışında, taraflara duruşma açarak beyan ve ispat haklarını kullandırması esastır. Aksi takdirde, verilen karar bozma sebebi olabilir. (HMK m.320/1, HMK m.27, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/13-1702 K., 2017/869 K.)