HMK m.320/1'e göre basit yargılama usulünde mahkeme, tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verebilir mi? Hukuki dinlenilme hakkı açısından bu durum nasıl yorumlanmalıdır?

HMK m.320/1'e göre mahkeme, 'mümkün olan hâllerde' tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verebilir. Ancak bu durum istisnai bir uygulamadır. Yargıtay, dosya üzerinden karar verilebilmesi için hukuken bunun mümkün olması gerektiğini, örneğin ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz gibi durumları örnek göstermiştir. Hukuki dinlenilme hakkı (HMK m.27) gereği, taraflara savunma hakkını kullanma olanağı verilmeden hüküm kurulamaz. Dolayısıyla, dosya üzerinden karar verildiğinde hukuki dinlenilme hakkının ihlal edilmediğinden emin olunmalıdır; dilekçeler ve ekli delillerin yeterli olması, başka delil toplanmasına gerek olmaması gibi durumlar 'mümkün olan hâller' olarak kabul edilebilir. (HMK m.320/1, HMK m.27, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/1820 E., 2018/751 K.)