Ceza Muhakemesi Hukuku'nda 'dava açılmamış sayılması' kararının hukuki niteliği nedir? Özellikle, uyuşturucu madde suçlarında TCK m.192 etkin pişmanlık hükmünün uygulanıp uygulanmadığına ilişkin kararların 'dava açılmamış sayılması'na karar verilmesi durumunda hukuki sonuçları nelerdir?

Dava açılmamış sayılması kararı, yargılamanın usuli nedenlerle sona ermesine ve davanın sanki hiç açılmamış gibi kabul edilmesine yol açan bir karardır. Hukuki niteliği itibarıyla esasa girilmemiş bir karar olup, derdestlik ve kesin hüküm oluşturmaz. Uyuşturucu madde suçlarında TCK m.192 etkin pişmanlık hükümleri, suçun işlendiği kabul edildikten sonra faile ceza verilmemesi veya cezasında indirim yapılmasına ilişkin maddi hukuk hükümleri olup, bu hükümler yargılamanın sonunda verilecek hükmün türünü (mahkumiyet, beraat, ceza verilmesine yer olmadığı vb.) etkiler. Ancak, etkin pişmanlık hükümleri 'dava açılmamış sayılması' kararı ile doğrudan ilişkili değildir. 'Dava açılmamış sayılması' kararı, HMK m.150 veya 320/4 gibi usul kanunlarındaki düzenlemeler çerçevesinde, davanın takipsiz bırakılması gibi usuli eksiklikler nedeniyle verilir. Örneğin, sanık hakkında etkin pişmanlık hükümleri uygulanmadığına dair hükmün Yargıtay tarafından bozulması ve akabinde mahkemenin KYOK kararı vermesi durumunda, bu karar sonucunda artık o eylemle ilgili delillerin başka bir davada kullanılıp kullanılamayacağı sorunları ortaya çıkabilir (Yargıtay 17CD-K.2019/5925).