HMK Madde 320/1'de yer alan 'mümkün olan hâllerde' ibaresinin Yargıtay tarafından nasıl yorumlandığını ve bu yorumun 'hukuki dinlenilme hakkı' (HMK m.27) ile ilişkisini somut Yargıtay kararları üzerinden açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #261571

HMK Madde 320/1'deki 'mümkün olan hâllerde' ibaresi, basit yargılama usulünde mahkemeye tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verme yetkisi tanır. Ancak Yargıtay, bu ibareyi dar yorumlamaktadır. Yargıtay'a göre, dosya üzerinden karar verilebilmesi için hukuken bunun mümkün olması, yani kanunun açıkça duruşma açılmadan karar vermeye cevaz verdiği istisnai durumlar (örneğin ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz gibi geçici hukuki korumalarda) veya delillerin yeterli görülerek dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar verilmesi gibi hallerdir. Yargıtay, bu ilkenin HMK m.27'de güvence altına alınan 'hukuki dinlenilme hakkı'nı (savunma hakkı) ihlal etmemesi gerektiğini vurgular. Taraflara savunma imkanı tanınmadan veya bilirkişi raporu tebliğ edilmeden esasa ilişkin karar verilmesi, hukuki dinlenilme hakkının ihlali sayılır ve bozma nedenidir (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi - 2017/3948 K.; Yargıtay 8. Hukuk Dairesi - 2018/439 K.). Yargıtay, dosya üzerinden karar verilmesi için 'mümkün olan haller'in bulunmadığı durumlarda hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini kabul eder (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu - 2017/13-1702 E., 2017/869 K.).