Bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının şartları nelerdir? Yargıtay'ın bilirkişi raporunda aradığı nitelikler (gerekçe, denetime elverişlilik vb.) ve çelişkili raporlar durumunda izlenen usulü açıklayınız.

Bir bilirkişi raporunun hükme esas alınabilmesi için HMK m.266 ve 282'ye göre: 1) Çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren konularda düzenlenmiş olmalıdır. 2) Mahkemenin kanaatini oluşturmaya yeterli ve denetime elverişli olmalıdır. 3) Rapor, dayanağı olan somut ve özel nedenleri bilimsel verilere uygun olarak göstermelidir. 4) Teknik ve hukuki dayanakları, dökümleri ve ayrıntıları gösterilmelidir. 5) Tarafların itirazlarını karşılamış olmalıdır. Yargıtay, bilirkişi raporunun hukuki değerlendirmeleri içermeyecek şekilde davanın çözümlenmesinde gereken teknik konulardaki açıklamaları içermesi gerektiğini vurgular. Raporlar arasında çelişki bulunması halinde, mahkemece bu çelişki giderilmeden karar verilemez. Çelişkinin giderilmesi için ek rapor alınması, sözlü açıklama istenmesi veya yeni bir bilirkişi atanması gerekebilir. Aksi takdirde, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile hüküm kurulması bozma nedenidir (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi - 2017/18411 K.; Yargıtay 15. Hukuk Dairesi - 2018/107 K.).