Hukuka aykırı bir iletişimin dinlenmesi kararıyla elde edilen kayıtlar, sanığın lehine delil olarak kullanılabilir mi? 'Hukuka aykırı delillerin kullanılması yasağı'nın bu konudaki istisnasını Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nin 2017/5338 sayılı kararı çerçevesinde açıklayınız.

Evet, hukuka aykırı bir iletişimin dinlenmesi kararıyla elde edilen kayıtlar, sanığın lehine delil olarak kullanılabilir. Bu durum, 'hukuka aykırı delillerin kullanılması yasağı'nın en önemli ve genel kabul gören istisnalarından biridir. **Hukuka Aykırı Delil Yasağının Amacı**: CMK m. 217/2'de düzenlenen bu yasak, temel olarak sanığın haklarını korumayı, adil yargılanma hakkını güvence altına almayı ve devlet organlarını hukuka uygun davranmaya zorlamayı amaçlar. Sanığın anayasal hakları ihlal edilerek (örneğin hukuka aykırı dinleme, işkenceyle alınan ifade vb.) elde edilen bir delilin, onun aleyhine kullanılarak mahkum edilmesinin önüne geçmek hedeflenir. **Yasağın İstisnası: Sanık Lehine Kullanım**: Metinde yer alan **Yargıtay 16. Ceza Dairesi'nin 2017/5338 sayılı kararında** bu istisna şu şekilde ifade edilmiştir: *'hukuka aykırı bir kararla elde edilmiş iletişim tespit tutanaklarının hükme esas alınmayacağının kanun tarafından da açıkça öngörüldüğünü göstermektedir. ... Ancak, kanuna aykırı olarak elde edilmiş iletişimin dinlenilmesi kayıtlarının sanığın anayasal haklarının ihlali sonucu elde edilmiş olması nedeniyle hükme esas alınamayacağı hususundaki yegane istisna bu kayıtların sanığın lehine delil olarak kullanılabilecek olmasıdır.'* Bu istisnanın temel mantığı şudur: * Delil yasağı, sanığı devletin hukuka aykırı eylemlerine karşı korumak için vardır. Sanığın kendisi, bu yasağın korumasından feragat ederek, hukuka aykırı yolla elde edilmiş de olsa bir delilin kendi lehine (masumiyetini ispatlamak veya suçun vasfını değiştirmek için) kullanılmasını isteyebilir. * Bu durumda, yasağın amacı (sanığı korumak) ortadan kalkar. Sanığın lehine olan bir delilin, 'hukuka aykırı elde edildi' diye reddedilmesi, bu kez sanığın savunma hakkının ve adil yargılanma hakkının ihlali anlamına gelir. * Örneğin, hukuka aykırı bir dinleme kaydında sanığın aslında suçu işlemediğini söylemesi, olay yerinde olmadığını belirtmesi veya başka birinin suçu işlediğine dair bir konuşma yapması gibi durumlar söz konusuysa, sanık bu kayıtların kendi masumiyetini ispatlamak için kullanılmasını talep edebilir ve mahkeme bu talebi kabul etmek zorundadır. Sonuç olarak, hukuka aykırı delillerin kullanılması yasağı mutlak değildir. Bu yasak, sanık aleyhine bir kalkan görevi görür. Ancak sanık, bu kalkanı kaldırıp delilin kendi lehine kullanılmasını istediğinde, bu yasak sanık lehine işlemez ve delil hükme esas alınabilir.