Anayasa Mahkemesi'nin Hatice Cengiz kararında, 'yaşam hakkı' kapsamında 'etkili ceza muhakemesi yürütme' yükümlülüğü, cezasızlık ilkesinin önlenmesi açısından nasıl bir işlev görür?

Anayasa Mahkemesi, yaşam hakkının usul boyutunu oluşturan bu yükümlülüğün, faillerin gerektiği gibi cezalandırılmaması ya da bir yaptırım ile karşı karşıya kalmaksızın yaşam hakkının ihlal edildiği ülke dışında olsa dahi serbestçe dolaşabilmeleri durumunda, diğer yaşam hakkını ilgilendiren olaylarda olduğu gibi bu türden eylemlerin ölüme ilişkin olarak hesap verilebilirlik sağlanmadığı için tekrarlanma riskini artıracağını belirtmiştir. Böylesi bir durumda yaşam hakkının gerektiği gibi korunduğundan bahsedilemeyecektir. Bu nedenle, etkili ceza muhakemesi, cezasızlığın önüne geçmek için kritik bir işlev görür. (Anayasa Mahkemesi 2022/53952 B. No., 10/5/2023 K.)